Warsztaty Teatru Ósmego dnia nie są szkołą, która uczy takiej czy innej techniki aktorskiej, mają być czymś więcej – łączyć działanie teatralne z postawą poznawczą, światopoglądową, z ekspresją etycznej wrażliwości społecznej i politycznej, która nadaje sens pracy nad przedstawieniem. Praca warsztatowa jest sumą wieloletnich doświadczeń, które pozwoliły wypracować oryginalną metodę twórczą.

Zespół ćwiczeń aktorskich, zaczerpniętych z doświadczeń teatralnych Jerzego Grotowskiego, traktowany jest jako metoda wewnętrznego samopoznania aktora, rozpoznania własnych ograniczeń i możliwości.

Ćwiczenia te koncentrują się przede wszystkim na ekspresji ciała i umiejętności tworzenia wyrazistego i precyzyjnego znaku teatralnego w zespołowym i partnerskim działaniu. Właśnie to zespołowe i partnerskie działanie – spontaniczne improwizacje aktorskie pozwalają tworzyć postaci sceniczne, sytuacje i gotowe akcje teatralne. Są one swoistym dialogiem, często sprzeciwem wobec świata takiego, jaki jest. Ważnym momentem jest ustalenie tematu pracy, który stanowi podstawę wspólnych odniesień i poszukiwań. Temat ten staramy się ustalać wspólnie ze wszystkimi uczestnikami warsztatów.

11048639_1545550929042345_1438262054827222050_o

Metoda pracy – improwizacja zespołowa

Improwizacja zespołowa jest metodą twórczą wypracowaną przez Teatr Ósmego Dnia. To proces tworzenia spektakli od podstaw – rodzaj „pisania na scenie”, którego pierwotnym elementem jest właśnie improwizacja aktorska na sformułowany wcześniej temat. Trzeba powiedzieć, że „pisanie na scenie” to robienie teatru, który dotyczy współczesnej rzeczywistości, świata, w którym żyją tworzący go aktorzy. Improwizacja jest więc rodzajem wypowiedzi aktorów, jest dialogiem, sporem na temat tego świata, doświadczaniem i przetwarzaniem doświadczenia, zwierzeniem, sprzeciwem. Aktorzy wybierają temat do improwizacji w trakcie rozmów, przynoszą też wszelkie, dotyczące głównych nurtów i wątków, materiały literackie, ikonograficzne, utwory muzyczne, etc.

Do improwizacji aktorzy przygotowują się poprzez odpowiedni trening fizyczny. Jego tradycja wywodzi się z Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego. Trening fizyczny ma za zadanie otwarcie emocjonalne i duchowe aktora, pozwala na osiągnięcie gotowości psychicznej pozwalającej poszerzyć granice szczerości wypowiedzi, tzw. „prawdy wewnętrznej”.

Z drugiej strony praca nad ciałem prowadzić ma do udoskonalenia ekspresji ciała i jego możliwości znakowych. Zatem system ćwiczeń stosowanych w trakcie tzw. rozgrzewki z jednej strony kieruje w stronę „nieznanego”, z drugiej strony pomaga „nieznane” nazwać, ująć w precyzyjny i czytelny znak.

Rozmowy, lektury, dyskusje i równoczesna systematyczna praca metodą improwizacji zespołowej tworzą z wolna pewien rodzaj aury nowego spektaklu: powstają sytuacje sceniczne, tworzą się relacje między aktorami – postaciami tworzącej się rzeczywistości teatralnej, pojawiają się własne teksty, czasem w postaci komentarza, czasem w postaci tekstów literackich, wyłania się wizja plastyczna, czasem towarzyszy jej również koncepcja muzyki i dźwięków.

Praca metodą improwizacji zespołowej trwa zazwyczaj kilka miesięcy i pozwala zgromadzić kilkanaście, czasem kilkadziesiąt etiud teatralnych mających mniej lub bardziej dojrzały kształt teatralny. Kolejne wspólne rozmowy i coraz bardziej precyzyjna wizja spektaklu – jego wymowy sensów, przekazu itd. prowadzą do podejmowania decyzji o selekcji materiału. Niektóre z etiud powtarza się po wielekroć, inne skazuje na zapomnienie, czasem szuka się nowych tematów, aby uzupełnić, ubogacić wypowiedź, którą ma być przedstawienie. Ostatnie działania polegają na „zmontowaniu”, złożeniu powstałych sytuacji i scen teatralnych. Trudno jednoznacznie określić zasadę, jaka rządzi dokonywaniem tego montażu, inaczej nazywanego scenariuszem. Jest ona w każdym razie bliższa zasadzie poetyckiej niż tej, która rządzi pisaniem tekstu dramatycznego.

Fotorelacja z warsztatów przeprowadzonych przez Adama Borowskiego i Marcina Kęszyckiego w Bydgoszczy:

Top